{"id":3735,"date":"2018-02-13T17:59:24","date_gmt":"2018-02-13T17:59:24","guid":{"rendered":"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/?page_id=3735"},"modified":"2024-08-21T13:18:00","modified_gmt":"2024-08-21T13:18:00","slug":"resolucao-comentada-optica-geometrica-reflexao-total-dioptro-plano","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/enem\/optica-geometrica-reflexao-total-dioptro-plano\/resolucao-comentada-optica-geometrica-reflexao-total-dioptro-plano\/","title":{"rendered":"\u00d3ptica Geom\u00e9trica &#8211; Reflex\u00e3o Total \u2013 Dioptro Plano &#8211; Resolu\u00e7\u00e3o"},"content":{"rendered":"<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o Comentada <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>\u00d3ptica Geom\u00e9trica<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Reflex\u00e3o Total \u2013 Dioptro Plano<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>01-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>As ondas eletromagn\u00e9ticas emitidas na regi\u00e3o litor\u00e2nea do Brasil atingem a regi\u00e3o amaz\u00f4nica ap\u00f3s sofrer reflex\u00e3o total na ionosfera\u00a0 &#8212;\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- A<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observa\u00e7\u00e3o: as ondas de r\u00e1dio partem da antena emissora e sobem at\u00e9 a parte da atmosfera denominada ionosfera, sofrem reflex\u00e3o total na mesma, descem e atingem o mar ou a terra, se <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_e704e7f6.jpg\" alt=\"\" width=\"309\" height=\"233\" name=\"Imagem 184\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>refletem como num espelho, sobem novamente, sofrem nova reflex\u00e3o total<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>na ionosfera, retornam com o ciclo se repetindo at\u00e9 atingirem uma ou mais antenas receptoras que, se estiverem na mesma frequ\u00eancia das ondas irradiadas pela antena emissora, recebem o som por ela emitidos\u00a0 &#8212;\u00a0 se nos pontos onde as ondas atingem o mar ou a terra tivesse antenas receptoras (r\u00e1dio) ele tamb\u00e9m receberia os sinais emitidos (desde que as ondas irradiadas pelo emissor fossem da mesma frequ\u00eancia que as recebidas pelo receptor).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>02-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>senL=n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>menor<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>maior<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 &#8212;\u00a0 senL=1\/2\u00a0 &#8212;\u00a0 L=30<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 &#8212;\u00a0 sofrer\u00e1 refra\u00e7\u00e3o se incidir com \u00e2ngulo inferior ao \u00e2ngulo limite (30<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>). \u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- C\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observa\u00e7\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>: Se voc\u00ea n\u00e3o domina a teoria leia atentamente as informa\u00e7\u00f5es a seguir\u00a0 &#8212;\u00a0 condi\u00e7\u00f5es para que ocorra reflex\u00e3o total\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0 considere um raio de luz se refratando de um meio mais refringente (maior \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o), por exemplo, \u00e1gua, para\u00a0outro meio menos refringente (menor \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o), por exemplo, ar\u00a0 &#8212;\u00a0 \u00a0observe na sequ\u00eancia de figuras que, \u00e0 medida que o \u00e2ngulo que o raio incidente (na \u00e1gua) vai aumentando, o \u00e2ngulo do raio<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_bb7c6360.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"179\" name=\"Imagem 185\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>refratado (no ar) aumenta em propor\u00e7\u00e3o maior\u00a0 &#8212;\u00a0 isso ocorre at\u00e9 que, quando a luz incide na superf\u00edcie da \u00e1gua com \u00e2ngulo r\u2019\u2019 (figura 3), ela se refrata no ar praticamente paralelo \u00e0 superf\u00edcie da \u00e1gua (emerg\u00eancia rasante)\u00a0 &#8212;\u00a0 nesse caso espec\u00edfico, denominamos r\u2019\u2019 de\u00a0\u00e2ngulo limite L.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A partir da\u00ed come\u00e7a o que se denomina de<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0reflex\u00e3o total<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_3831f2db.jpg\" alt=\"\" width=\"743\" height=\"179\" name=\"Imagem 186\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Para qualquer \u00e2ngulo de incid\u00eancia maior que o \u00e2ngulo limite L ( i\u00a0&gt;\u00a0L), o raio de luz sofre reflex\u00e3o total ou reflex\u00e3o interna retornando \u00e0 \u00e1gua tal que i=r.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_f3990a8a.jpg\" alt=\"\" width=\"12\" height=\"9\" name=\"Imagem 187\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #943634;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>C\u00e1lculo do \u00e2ngulo limite.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considere dois meios homog\u00eaneos e transparentes A e B, tal que n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>&gt;n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>B<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0e com a luz se refratando de A para B.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_8e23f4ac.jpg\" alt=\"\" width=\"392\" height=\"223\" name=\"Imagem 188\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Aplicando a lei de Snell-Descartes na figura acima\u00a0 &#8212;\u00a0 n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.senL = n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>B<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.sen90<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 &#8212;\u00a0 \u00a0n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.senL = n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>B<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.1\u00a0 &#8212;\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_616c2b7c.jpg\" alt=\"\" width=\"433\" height=\"76\" name=\"Imagem 189\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_f3990a8a.jpg\" alt=\"\" width=\"12\" height=\"9\" name=\"Imagem 190\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Condi\u00e7\u00f5es para que ocorra reflex\u00e3o total:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u2013 A luz deve se propagar do meio mais refringente (maior \u00edndice) para o meio menos refringente (menor \u00edndice)<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u2013 A luz deve incidir com \u00e2ngulo sempre maior que o \u00e2ngulo limite L.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>03-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Para que o raio de luz sofra reflex\u00e3o total ele deve incidir do meio mais refringente (maior \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o) para o meio menos refringente (menor \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o) e deve incidir com \u00e2ngulo menor que 90<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, pois se fosse maior que 90<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, ele passaria a incidir pelo outro meio\u00a0 &#8212;\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- D<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Fibras \u00f3pticas\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>&#8212;\u00a0 usadas como meio de transmiss\u00e3o de ondas eletromagn\u00e9ticas (como a luz). Feitas de pl\u00e1stico ou de vidro e tem di\u00e2metros vari\u00e1veis (mais finos que um fio de cabelo at\u00e9 v\u00e1rios mil\u00edmetros). Em rela\u00e7\u00e3o aos cabos met\u00e1licos de cobre tem a vantagem de serem imunes \u00e0s interfer\u00eancias eletromagn\u00e9ticas al\u00e9m de n\u00e3o serem afetados com problemas decorrentes\u00a0da eletricidade.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_8aeb0d29.jpg\" alt=\"\" width=\"777\" height=\"174\" name=\"Imagem 191\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A luz se propaga no interior do n\u00facleo num caminho totalmente espelhado devido ao fen\u00f4meno da reflex\u00e3o total que ocorrer\u00e1 no interior do n\u00facleo desde que o \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o do n\u00facleo (n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>n<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) seja maior que o \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o da casca (n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #943634;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) e que\u00a0o \u00e2ngulo de incid\u00eancia em rela\u00e7\u00e3o \u00e0 normal ao incidir na casca seja maior que o \u00e2ngulo limite L.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Utilizados em comunica\u00e7\u00f5es (rede telef\u00f4nica, televis\u00e3o por cabo, distribui\u00e7\u00e3o de energia el\u00e9trica), em medicina (sistemas de monitora\u00e7\u00e3o interna do corpo humano e instrumenta\u00e7\u00e3o cir\u00fargica), etc.\u00a0 &#8212;\u00a0 n\u00e3o importa a dist\u00e2ncia, levam a informa\u00e7\u00e3o quase instantaneamente, ou seja, \u00e0 velocidade pr\u00f3xima \u00e0 da luz.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>04-<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- B<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>&#8212;\u00a0 \u00a0Miragens\u00a0&#8211; Devido \u00e0 varia\u00e7\u00e3o da densidade do ar com a temperatura, temos a ilus\u00e3o em dias quentes e secos, de po\u00e7as de \u00e1gua, imagens de carros, de nuvens, etc., de miragens em desertos , pois o Sol em contato com o solo deixa o ar mais quente e consequentemente menos refringente que o ar das camadas superiores. Isso faz com que os raios de luz sofram reflex\u00e3o total <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_fe0038fe.jpg\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"185\" name=\"Imagem 192\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_e593b23e.jpg\" alt=\"\" width=\"388\" height=\"184\" name=\"Imagem 193\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em camadas pr\u00f3ximas ao solo,, subam e atinjam os olhos de um observador, que ter\u00e1 a impress\u00e3o de que no solo existe um espelho fornecendo a imagem do objeto. O fen\u00f4meno tamb\u00e9m pode acontecer embora menos frequentemente, nos mares.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>05-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>I) Correta\u00a0 &#8212;\u00a0 como a atmosfera \u00e9 transparente, mas n\u00e3o homog\u00eanea, os raios solares sofrem desvio ao atravess\u00e1-la, fazendo com que o p\u00f4r do sol seja uma miragem\u00a0 &#8212;\u00a0 como, na refra\u00e7\u00e3o, as radia\u00e7\u00f5es de menor frequ\u00eancia (vermelha, amarela e alaranjada) sofrem menor desvio, o observador v\u00ea a imagem do Sol com predomin\u00e2ncia dessas cores, da\u00ed, aquele tom roseado\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0 como mostra a figura ilustra (de maneira exagerada).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_90673285.jpg\" alt=\"\" width=\"781\" height=\"201\" name=\"Imagem 194\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(II) Falsa\u00a0 &#8212;\u00a0 o ar \u00e9 menos refringente que a \u00e1gua\u00a0 &#8212;\u00a0 ao passar do meio menos para o mais refringente, a luz aproxima da normal, n\u00e3o ocorrendo reflex\u00e3o total\u00a0 &#8212;\u00a0 esse fen\u00f4meno s\u00f3 ocorre quando o sentido de propaga\u00e7\u00e3o da luz \u00e9 do meio mais para o menos refringente, quando o \u00e2ngulo de incid\u00eancia \u00e9 maior que o \u00e2ngulo limite.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(III) Falsa\u00a0 &#8212;\u00a0 na refra\u00e7\u00e3o n\u00e3o h\u00e1 altera\u00e7\u00e3o da frequ\u00eancia que \u00e9 a caracter\u00edstica da onda (cor)\u00a0 &#8212;\u00a0 cada <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_4f2e9a92.jpg\" alt=\"\" width=\"777\" height=\"312\" name=\"Imagem 195\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>cor tem a mesma frequ\u00eancia independente do meio onde esteja se propagando. \u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- D<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\">06-<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observe a figura abaixo\u00a0 \u2014\u00a0 o asfalto se aquece, aquecendo as camadas de ar pr\u00f3ximas a ele\u00a0 \u2014\u00a0 quanto mais baixa a camada, maior a sua temperatura\u00a0 \u2014\u00a0 assim, a temperatura do ar diminui com a altura da camada\u00a0 \u2014\u00a0 o ar quente sobe, fazendo com que as camadas mais baixas se tornem mais rarefeitas provocando um aumento da densidade com a altura da camada\u00a0 \u2014 consequentemente, o \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o tamb\u00e9m sofre um aumento, sendo as camadas inferiores menos refringentes\u00a0 \u2014\u00a0 a passagem de um raio de uma camada (+) refringente para outra (\u2013) refringente faz com que o raio se afaste da normal na trajet\u00f3ria descendente, fazendo aumentar o \u00e2ngulo de refra\u00e7\u00e3o, at\u00e9 atingir o \u00e2ngulo limite e a reflex\u00e3o total, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>acontecendo o invers\u00e3o na trajet\u00f3ria ascendente.\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_eca5d3f.png\" alt=\"\" width=\"576\" height=\"309\" name=\"Imagem 56\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"6\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- C<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>07-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Estude com aten\u00e7\u00e3o a teoria abaixo e, em seguida aplique-a ao exerc\u00edcio:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Na figura I o ponto objeto real P est\u00e1 dentro da \u00e1gua e emitindo dois raios de luz, um vertical que n\u00e3o sofre desvio e o outro obl\u00edquo que, ao se refratar para o ar, afasta-se da normal atingindo os olhos do observador e determina\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a imagem virtual (P\u2019), acima do objeto real P.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_d19c396.jpg\" alt=\"\" width=\"782\" height=\"319\" name=\"Imagem 198\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Na figura II o ponto objeto real P est\u00e1 no ar e emitindo dois raios de luz, um vertical que n\u00e3o sofre desvio e o outro obl\u00edquo que, ao refratar-se para\u00a0 a \u00e1gua, aproxima-se da normal atingindo os olhos do observador e determina a\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>imagem virtual P\u2019, acima do objeto real P.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observe que, em qualquer das duas situa\u00e7\u00f5es a imagem est\u00e1 sempre acima do objeto.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_324c6b00.jpg\" alt=\"\" width=\"20\" height=\"18\" name=\"Imagem 199\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Dedu\u00e7\u00e3o da equa\u00e7\u00e3o do dioptro plano\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Aplicando a lei de Snell-Descartes, em ambos os casos, temos:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.seni=n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. senr (I)\u00a0 &#8212;\u00a0 considerando os \u00e2ngulos muito pequenos de modo que o observador esteja bem pr\u00f3ximo da normal\u00a0 &#8212;\u2248 seni \u2248 tgi\u2248 a\/d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0(II)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 e\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 senr \u2248 tgr \u2248 a\/d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0\u00a0(III)\u00a0 &#8212;\u00a0 substituindo II e III em I &#8212;\u00a0 \u00a0n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. D<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Adaptando a equa\u00e7\u00e3o de acordo com a figura abaixo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_76ec445b.jpg\" alt=\"\" width=\"686\" height=\"255\" name=\"Imagem 200\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_9fc41932.jpg\" alt=\"\" width=\"113\" height=\"49\" name=\"Imagem 201\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Onde:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>di&#8212;- dist\u00e2ncia vertical da imagem \u00e0 superf\u00edcie de separa\u00e7\u00e3o (interface) \u00e1gua-ar (dist\u00e2ncia aparente, em que o observador enxerga a imagem)<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>do&#8212;- dist\u00e2ncia vertical do objeto, at\u00e9 a superf\u00edcie de separa\u00e7\u00e3o (interface) \u00e1gua-ar.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>no&#8212;- \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o do meio onde est\u00e1 o observador (no caso, ar)<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ni&#8212;- \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o do meio onde est\u00e1 o objeto a imagem (no caso, \u00e1gua)<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o do exerc\u00edcio: Observe a figura abaixo e veja que a imagem est\u00e1 sempre acima do objeto e na mesma reta vertical:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_7cecc722.jpg\" alt=\"\" width=\"532\" height=\"202\" name=\"Imagem 202\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>do=10m\u00a0 &#8212;\u00a0 di=?\u00a0 &#8212;\u00a0 no=1,3\u00a0 &#8212;\u00a0 ni=1\u00a0 &#8212;\u00a0 di.ni=do.no\u00a0 &#8212;\u00a0 di.1=10.1,3\u00a0 &#8212;\u00a0 di=13m\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- C<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>08-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Continuar\u00e1 vendo os 12 azulejos, mas mais curtos, de altura (lado vertical) menor e valendo\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_b85b3ba.jpg\" alt=\"\" width=\"468\" height=\"159\" name=\"Imagem 203\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>==d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 &#8212;\u00a0d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=12.12\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0\u00a0d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=144cm\u00a0 &#8212;\u00a0 n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=1\u00a0 &#8212;\u00a0 n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=4\/3\u00a0 &#8212;\u00a0 d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>==d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 &#8212;\u00a0 di.3\/3=144.1\u00a0 &#8212;\u00a0 d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>i<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=108cm\/12=9cm\u00a0 &#8212;\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- A<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observa\u00e7\u00e3o: \u00a0Imagem e objeto no ar e na \u00e1gua tem sempre as mesmas dimens\u00f5es. A \u00e1gua n\u00e3o aumenta o tamanho de um objeto mergulhado nela, mas como aproxima-o de quem est\u00e1 olhando, dando a impress\u00e3o de que est\u00e1 mais curto verticalmente.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_5be6e3b3.jpg\" alt=\"\" width=\"621\" height=\"219\" name=\"Imagem 204\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observe na figura acima que a refra\u00e7\u00e3o diminui as dimens\u00f5es verticais, mas n\u00e3o as horizontais, fazendo o azulejo parecer mais curto. Ent\u00e3o, se a piscina tiver 10 azulejos voc\u00ea continuar\u00e1 vendo os 10, mas mais curtos (de lado vertical menor).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, um espelho esf\u00e9rico ou uma lente, no ar ou na \u00e1gua, mant\u00e9m sua distancia focal e seu centro de curvatura, que s\u00e3o retas e \u00a0nesses meios seu comprimento \u00e9 o mesmo.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observe na figura acima que a refra\u00e7\u00e3o diminui as dimens\u00f5es verticais, mas n\u00e3o as horizontais, fazendo o azulejo parecer mais curto. Ent\u00e3o, se a piscina tiver 10 azulejos voc\u00ea continuar\u00e1 vendo os 10, mas mais curtos (de lado vertical menor).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #943634;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, um espelho esf\u00e9rico ou uma lente, no ar ou na \u00e1gua, mant\u00e9m sua distancia focal e seu centro de curvatura, que s\u00e3o retas e \u00a0nesses meios seu comprimento \u00e9 o mesmo.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>09-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Leia a teoria a seguir: Um gato que observa um peixe dentro de um aqu\u00e1rio enxerga-o mais <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_eefeb1b4.jpg\" alt=\"\" width=\"332\" height=\"143\" name=\"Imagem 205\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_9b2bca.jpg\" alt=\"\" width=\"385\" height=\"143\" name=\"Imagem 206\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pr\u00f3ximo da parede do aqu\u00e1rio \u00a0 (observador no ar). Ao mesmo tempo, o peixe observa o gato mais distante do aqu\u00e1rio (observador na \u00e1gua)\u00a0 &#8212;\u00a0 isso ocorre porque a luz ao passar de um meio mais refringente (\u00e1gua) para outro meio menos refringente (ar), ele se afasta da normal e, em caminho inverso ele se aproxima da normal\u00a0 &#8212;\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- A<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>10-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A resposta deve estar entre as alternativas A, D ou C, pois D<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0capta a luz emitida na vertical <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_8a85c782.jpg\" alt=\"\" width=\"689\" height=\"272\" name=\"Imagem 207\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>onde n\u00e3o sofre desvio (incid\u00eancia normal), assim o indicador s\u00f3 pode estar na vertical. Quando se refrata da l\u00e2mina de tecido biol\u00f3gico (\u00e1gua) para o ar a luz sofre desvio, se aproximando da normal, at\u00e9 atingir D<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. A \u00fanica alternativa que satisfaz \u00e9 a C\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- C<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>11-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja a figura abaixo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Se o raio de luz sofrer reflex\u00e3o e refra\u00e7\u00e3o em ambas as faces e, nelas, retornar ao ar, os seguintes <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_e2877d4c.jpg\" alt=\"\" width=\"585\" height=\"266\" name=\"Imagem 208\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00e2ngulos ser\u00e3o iguais\u00a0 &#8212;a=b=g=h\u00a0 &#8212; \u00a0c=d=e=f\u00a0\u00a0 &#8212;\u00a0 observe que os raios incidente e emergente s\u00e3o paralelos.\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- A<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>12-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Como a imagem est\u00e1 acima do observador, ela estar\u00e1 mais pr\u00f3xima do mesmo e, devido ao campo visual maior dar\u00e1 ao observador a impress\u00e3o de ser maior que o objeto\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- B<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>13-<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ar<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=1\u00a0 &#8212;\u00a0 n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vidro<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0=\u00a0\u221a3\u00a0&#8212;\u00a0 \u00a0e =\u00a0\u221a3 cm\u00a0 &#8212;\u00a0 como o \u00e2ngulo entre o raio e a l\u00e2mina \u00e9 de 30\u00b0, o \u00e2ngulo de incid\u00eancia \u00e9: i = 60\u00b0\u00a0 &#8212;\u00a0 o raio provem do ar, atravessa a l\u00e2mina e volta para o ar, o raio emergente \u00e9 paralelo ao incidente\u00a0 &#8212;\u00a0 i\u2019 = i = 60\u00b0\u00a0 &#8212;\u00a0 observe a<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/enem\/27\/ENEM27_html_c9aa3b63.jpg\" alt=\"\" width=\"484\" height=\"176\" name=\"Imagem 209\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>figura\u00a0 &#8212;\u00a0 lei de Snell na primeira face\u00a0 &#8212;\u00a0 n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ar<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0sen\u00a0i = n<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vidro<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0sen\u00a0r\u00a0 &#8212;\u00a0 \u00a0(1)\u00a0sen\u00a060\u00b0 =\u00a0\u221a3 sen\u00a0r\u00a0 &#8212; \u221a3\/2 = \u221a3sen r\u00a0 &#8212;\u00a0 sem r = 1\/2\u00a0 &#8212;\u00a0r = 30<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 &#8212;\u00a0 no ponto\u00a0C\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0\u00a0os \u00e2ngulos\u00a0BCA\u00a0e r s\u00e3o alternos-internos\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0BCA= 30\u00b0\u00a0 &#8212;\u00a0 \u00a0os \u00e2ngulos\u00a0BCD e i\u2019 s\u00e3o opostos pelo v\u00e9rtice\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0BCD= 60\u00b0\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0BCD=BCA\u00a0+\u00a0ACD\u00a0&#8212;\u00a0\u00a060\u00b0 = 30\u00b0 +\u00a0ACD&#8212;\u00a0\u00a0ACD= 30\u00b0\u00a0 &#8212;\u00a0 no tri\u00e2ngulo\u00a0ABC\u00a0 &#8212;\u00a0 cos 30<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=BC\/AC\u00a0 &#8212;\u00a0 \u221a3\/2 = \u221a3\/AC\u00a0 &#8212;\u00a0 AC=2cm\u00a0 &#8212;\u00a0 no tri\u00e2ngulo\u00a0ACD\u00a0 &#8212;\u00a0 sen30<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=AD\/AC\u00a0 &#8212;\u00a0 1\/2=x\/2\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0x=1cm\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial\\ Black, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- B<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><a title=\"\u00d3ptica Geom\u00e9trica \u2013 Reflex\u00e3o Total \u2013 Dioptro Plano\" href=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/enem\/optica-geometrica-reflexao-total-dioptro-plano\/\"><span style=\"color: #000080;\">Voltar para os exerc\u00edcios<\/span><\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Resolu\u00e7\u00e3o Comentada \u00d3ptica Geom\u00e9trica Reflex\u00e3o Total \u2013 Dioptro Plano 01-\u00a0As ondas eletromagn\u00e9ticas emitidas na regi\u00e3o litor\u00e2nea do Brasil atingem a regi\u00e3o amaz\u00f4nica ap\u00f3s sofrer reflex\u00e3o total na ionosfera\u00a0 &#8212;\u00a0\u00a0R- A Observa\u00e7\u00e3o: as ondas de r\u00e1dio partem da antena emissora e sobem at\u00e9 a parte da atmosfera denominada ionosfera, sofrem reflex\u00e3o total na mesma, descem e atingem o mar ou a<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":3733,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3735","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3735"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10705,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3735\/revisions\/10705"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}