{"id":2510,"date":"2016-10-18T19:34:26","date_gmt":"2016-10-18T19:34:26","guid":{"rendered":"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/?page_id=2510"},"modified":"2024-08-21T14:24:11","modified_gmt":"2024-08-21T14:24:11","slug":"introducao-a-teoria-da-relatividade","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/fisica-moderna\/introducao-a-teoria-da-relatividade\/","title":{"rendered":"Teoria da Relatividade"},"content":{"rendered":"<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Introdu\u00e7\u00e3o \u00e0 Teoria da Relatividade<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Breve Hist\u00f3rico<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Albert Einstein <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(1879-1955), pelos seus <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>feitos cient\u00edficos que inovaram radicalmente os caminhos <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_221cde0f.png\" alt=\"\" width=\"756\" height=\"164\" name=\"Picture 1\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tecnol\u00f3gicos da humanidade, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>colaborou de forma extraordin\u00e1ria <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para o desenvolvimento da ci\u00eancia, para a qualidade de vida\u00a0 de todos os habitantes do planeta Terra, alterando a vis\u00e3o dos cientistas nas \u00e1reas da f\u00edsica das part\u00edculas, astronomia, astrof\u00edsica, cosmologia, filosofia e outros<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_95abcbd8.png\" alt=\"\" width=\"756\" height=\"165\" name=\"Picture 122\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>conceitos relacionados ao universo, quando, aos 26 anos de idade, em 1905, encaminhou para os Anais da F\u00edsica um artigo que revolucionaria os conceitos tradicionais de espa\u00e7o e tempo \u201c A Teoria Especial da Relatividade\u201d. \u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Posteriormente, em 1916 ele <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>publica a Teoria Geral da Relatividade e no ano seguinte um artigo que serviu de base para o raio laser referente \u00e0 emiss\u00e3o estimulada da luz e um segundo artigo que \u00e9 a base da cosmologia atual sobre a estrutura do Universo.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Conceito de referencial inercial<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considere um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vag\u00e3o em movimento retil\u00edneo uniforme (MRU) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>bola colocada sobre uma mesa, ambas no interior do vag\u00e3o. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>primeira lei de Newton \u201cPrinc\u00edpio da In\u00e9rcia<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u201d afirma que\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>qualquer corpo em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>repouso <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ou em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>movimento retil\u00edneo uniforme<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> tende a manter esses estados, desde que nenhuma for\u00e7a atue sobre ele <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(for\u00e7a resultante sobre ele nula).\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Nesse caso, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>um referencial no interior do vag\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00e9 inercial<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pois em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o a ele as leis da f\u00edsica <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(no caso, princ\u00edpio da in\u00e9rcia) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s\u00e3o v\u00e1lidos, j\u00e1 que a bola em rela\u00e7\u00e3o a esse referencial estar\u00e1 em repouso (primeira figura).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_29638b67.png\" alt=\"\" width=\"756\" height=\"206\" name=\"Picture 123\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Se o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vag\u00e3o for freado, acelerado ou efetuar uma curva (segunda figura), a bola ser\u00e1 deslocada <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>sobre a mesa, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>saindo da sua posi\u00e7\u00e3o de equil\u00edbrio <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e sobre ela <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>n\u00e3o surgiu nenhuma for\u00e7a de intera\u00e7\u00e3o, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ou seja, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>nenhuma for\u00e7a externa agiu empurrando ou puxando a bola. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, nesse caso, o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>princ\u00edpio da in\u00e9rcia n\u00e3o \u00e9 v\u00e1lido para esse referencial <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que tamb\u00e9m est\u00e1 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>colocado no interior do vag\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> e ele <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>n\u00e3o \u00e9 um referencial inercial \u00e9 um referencial n\u00e3o inercial. <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Portanto, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>num referencial n\u00e3o inercial, os corpos est\u00e3o sujeitos a pseudo-for\u00e7as (for\u00e7as de in\u00e9rcia) que, em princ\u00edpio, n\u00e3o podem ser atribu\u00eddas a qualquer agente direto.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>referencial<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00e9 denominado <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>referencial inercial se nele a primeira lei de Newton (ou qualquer outra lei f\u00edsica) \u00e9 v\u00e1lida.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Referenciais inercais s\u00e3o referenciais que se movem, uns em rela\u00e7\u00e3o aos outros, com velocidade constante<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Conceito de Postulado<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>postulado na Teoria F\u00edsica <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tem o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>mesmo papel que um axioma tem na Matem\u00e1tica.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00c9 uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>afirma\u00e7\u00e3o fundamental que n\u00e3o pode ser demonstrado logicamente. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>F\u00edsica, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>postulado<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, \u00e9 o resultado da <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>generaliza\u00e7\u00e3o dos fatos experimentais.\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Postulados da Relatividade Especial<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>teoria da relatividade especial \u00e9 constru\u00edda a partir do postulado do princ\u00edpio da relatividade de Einstein e do postulado da velocidade da luz:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Primeiro Postulado<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u201c<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>As leis da f\u00edsica devem ser exatamente as mesmas se descritas por observadores em diferentes referenciais inerciais. N\u00e3o existe um referencial inercial privilegiado (referencial absoluto)\u201d. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Esse <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>postulado afirma que n\u00e3o existe sistema de refer\u00eancia inercial preferencial <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>no <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>estudo de qualquer fen\u00f4meno f\u00edsico.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>princ\u00edpio da relatividade da mec\u00e2nica cl\u00e1ssica generaliza-se para todos os processos f\u00edsicos da Natureza, ou seja<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, tanto as <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>leis da Mec\u00e2nica como as leis do Eletromagnetismo devem ter a mesma forma em qualquer referencial.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Ent\u00e3o, por exemplo,<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observadores em referenciais inerciais diferentes<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> medem a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>mesma acelera\u00e7\u00e3o para o movimento de uma part\u00edcula.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Segundo Postulado<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Postulado da velocidade da luz: \u201cA velocidade da luz no v\u00e1cuo tem o mesmo valor em todas as dire\u00e7\u00f5es e em todos os referenciais inerciais ( a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz \u00e9 independente da velocidade da fonte<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u201d.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Esta \u00e9 a velocidade m\u00e1xima com que qualquer tipo de informa\u00e7\u00e3o pode ser transmitida.<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz n\u00e3o depende nem da velocidade do emissor<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> (fonte emissora da luz), <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>nem da velocidade do receptor (observador) do sinal luminoso.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja um exemplo:<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Suponha que, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>no futuro, uma base avan\u00e7ada seja constru\u00edda em Marte. <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Suponha, tamb\u00e9m, que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma nave espacial est\u00e1 viajando em dire\u00e7\u00e3o a Terra, com velocidade constante igual \u00e0 metade da velocidade da luz. Quando essa nave passa por Marte, dois sinais de r\u00e1dio s\u00e3o emitidos em dire\u00e7\u00e3o \u00e0 Terra, <\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>um pela base e outro pela nave. <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Ambos s\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>refletidos pela Terra e, posteriormente, detectados na base em Marte. Sejam t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0e t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>n<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> os intervalos de tempo total de viagem dos sinais emitidos, respectivamente, pela base e pela nave, desde a emiss\u00e3o at\u00e9 a detec\u00e7\u00e3o de cada um deles pela base em Marte.<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_42bb41bc.png\" alt=\"\" width=\"386\" height=\"218\" name=\"Picture 4\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Como a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz (onda eletromagn\u00e9tica) \u00e9 3.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\/s e independe do referencial, n\u00e3o importando de a fonte emissora estar em repouso ou em movimento, essa velocidade ser\u00e1 sempre a mesma e os tempos t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> e t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>n<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> ser\u00e3o iguais.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz no v\u00e1cuo \u00e9 a velocidade m\u00e1xima poss\u00edvel de transmiss\u00e3o de intera\u00e7\u00e3o na <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Natureza e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>seu valor \u00e9 c=3,0.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\/s. Ela n\u00e3o depende do sistema de refer\u00eancia inercial adotado. Observe que, se V = c = \u0394S\/\u0394t \u00e9 constante para qualquer observador (referencial) ent\u00e3o espa\u00e7o (\u0394S) e tempo (\u0394t) podem assumir valores diferentes dependendo do observador (referencial), pois o quociente \u0394S\/\u0394t \u00e9 constante.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Dilata\u00e7\u00e3o do tempo<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Ao discutir o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>conceito de tempo,<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Einstein<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> mostrou que a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>simultaneidade<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> (fatos que ocorrem em diferentes locais e ao mesmo tempo) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00e9 algo relativo.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, o que \u00e9 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>simult\u00e2neo para um observador poder\u00e1 n\u00e3o ser simult\u00e2neo para outro observador que se move em rela\u00e7\u00e3o ao primeiro.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Em outras palavras, a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00fanica raz\u00e3o pela qual todos n\u00f3s sentimos espa\u00e7o e tempo da mesma forma deve-se ao fato de todos n\u00f3s estarmos nos movendo a uma mesma velocidade, uns em rela\u00e7\u00e3o aos outros. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Contudo, quando os <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observadores se locomovem <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidades extremamente diferentes<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tempo entre eles n\u00e3o ser\u00e1 mais simult\u00e2neo, mas diferente para cada um deles.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Einstein<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> mostrou que a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>maneira como a mec\u00e2nica cl\u00e1ssica de Newton abordava alguns conceitos n\u00e3o era v\u00e1lida para algumas situa\u00e7\u00f5es.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Explicando a dilata\u00e7\u00e3o do tempo<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> com um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>exemplo simples muito utilizado.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considere um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vag\u00e3o em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>movimento retil\u00edneo e uniforme<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade constante<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> de intensidade V <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em rela\u00e7\u00e3o a um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador (O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) no solo. <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>No <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>interior do vag\u00e3o existe um sistema de <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_7a6c8d8b.png\" alt=\"\" width=\"765\" height=\"282\" name=\"Picture 2\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>refer\u00eancia<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>inercial, observador O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>raio de luz saindo do teto do vag\u00e3o atinge o ch\u00e3o, percorrendo em rela\u00e7\u00e3o ao vag\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(ao <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, dentro da vag\u00e3o,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> figura <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>I) uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dist\u00e2ncia h com velocidade da luz c num intervalo de tempo \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, tal que,\u00a0 V = c = h\/\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 3\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>h = c.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Com o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vag\u00e3o em movimento <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(velocidade constante V), <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em rela\u00e7\u00e3o ao observador O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0no solo, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a luz percorre <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma dist\u00e2ncia d (figura II), maior que a observada por O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, sendo d = V.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 7\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 aplicando-se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Pit\u00e1goras <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>no <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tri\u00e2ngulo ret\u00e2ngulo da figura II\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 8\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= h<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0+ (V.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, onde <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V \u00e9 a velocidade do vag\u00e3o e c a velocidade da luz\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 9\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 observe <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que d = c.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0e que h = c.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 10\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0= c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0+ V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 12\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0= c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 13\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0= \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.( c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 124\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/\u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 125\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0 o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>intervalo de tempo medido quando o observador est\u00e1 em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>repouso (\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) no interior do vag\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00e9 denominado <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>intervalo de tempo<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pr\u00f3prio<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e o intervalo de tempo medido pelo observador que est\u00e1 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em repouso em rela\u00e7\u00e3o ao solo e fora do vag\u00e3o que est\u00e1 em movimento ser\u00e1 denominado de\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(\u0394t)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Preste muita aten\u00e7\u00e3o no formul\u00e1rio abaixo<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_68204237.png\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"310\" name=\"Picture 134\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observe na equa\u00e7\u00e3o acima que:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_7ab6fbb9.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"Picture 135\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considerando a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade V com que o vag\u00e3o se move muito pequena <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o \u00e0 velocidade da<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>luz (3,0.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\/s), a raz\u00e3o V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0ficar\u00e1 extremamente pequena <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a express\u00e3o \u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0tender\u00e1 a 1 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>fazendo com que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t = \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, para <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidades compar\u00e1veis ao nosso dia a dia <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>os <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>efeitos<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> da <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>teoria da relatividade s\u00e3o insignificantes.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_7ab6fbb9.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"Picture 136\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Por outro lado, se a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade V do vag\u00e3o for se aproximando da velocidade da luz c, \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> vai ficando <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>cada vez maior que \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0e os efeitos relativ\u00edsticos v\u00e3o ficando cada vez maiores.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_7ba6b59.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"graphics1\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja um exerc\u00edcio exemplo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>nave Enterprise viaja de Netuno a Plut\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> a uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade constante v = 0,5c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>onde c \u00e9 a<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_c748c72c.png\" alt=\"\" width=\"519\" height=\"159\" name=\"Picture 150\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz no v\u00e1cuo<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. No <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>referencial<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>da espa\u00e7onave, o tempo transcorrido entre a partida de Netuno e a chegada \u00e0 Plut\u00e3o 2,5h = 150 min. Qual o tempo <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>transcorrido medido no <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>referencial de Netuno?<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_c8928dbe.png\" alt=\"\" width=\"774\" height=\"143\" name=\"Picture 159\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Contra\u00e7\u00e3o do espa\u00e7o (do comprimento)<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considere <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>um vag\u00e3o em movimento retil\u00edneo e uniforme com velocidade constante de intensidade V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o a um observador (O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) no solo. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>No <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>interior do vag\u00e3o existe um sistema de refer\u00eancia inercial, observador O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Coloque uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>barra de comprimento L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0em rela\u00e7\u00e3o a O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0no interior do vag\u00e3o, orientada na dire\u00e7\u00e3o do movimento. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Devido \u00e0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dilata\u00e7\u00e3o do tempo, essa barra ter\u00e1 comprimento L em rela\u00e7\u00e3o a O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>s<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, depois <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>vag\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>deslocou durante um intervalo de tempo \u0394t\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 29\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V = L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 30\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/V\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 31\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 V = L\/\u0394t\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 138\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 \u0394t = L\/V\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 140\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> \u0394t= \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/(\u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 141\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 \u0394t\/\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= \u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 144\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 (L\/V)\/(L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/V) = \u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 145\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 L\/L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= \u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"Picture 146\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L=L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. \u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Preste muita aten\u00e7\u00e3o no formul\u00e1rio abaixo<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_56ed5fa1.png\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"463\" name=\"Imagem 18\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observe na equa\u00e7\u00e3o acima que:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_43618402.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"14\" name=\"graphics2\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #c00000;\"> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>efeito \u00e9 sentido <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>apenas na <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dire\u00e7\u00e3o do movimento.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_43618402.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"14\" name=\"Imagem 126\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>As <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dimens\u00f5es de um objeto<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> s\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\u00e1ximas quando medidas em repouso <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o ao observador. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"Imagem 127\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #c00000;\"> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Quando o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>objeto se move <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade V, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o ao observador, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>resultado<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> da medida de sua <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dimens\u00e3o paralela a dire\u00e7\u00e3o do movimento \u00e9 menor do que o valor obtido quando em repouso.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"Imagem 128\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>As <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dimens\u00f5es do objeto, perpendiculares a dire\u00e7\u00e3o do movimento, n\u00e3o s\u00e3o afetadas.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"Imagem 129\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>No <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>cotidiano, valor da velocidade V \u00e9 desprez\u00edvel em rela\u00e7\u00e3o \u00e0 velocidade da luz c <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e, nesse caso, a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>raz\u00e3o V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00e9 muito pequena, tendendo a zero e pode ser desprezada.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L = L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. \u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics3\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 L = L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. \u221a1 \u2013 0\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics4\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L = L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics5\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>est\u00e1 de acordo com a mec\u00e2nica\u00a0 de Newton (cl\u00e1ssica).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"Imagem 133\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz, ou velocidades pr\u00f3ximas a ela<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, voc\u00ea pode <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>percorrer uma dist\u00e2ncia d num intervalo de tempo menor, devido \u00e0 contra\u00e7\u00e3o de seu comprimento.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00e9 poss\u00edvel atravessarmos o di\u00e2metro da Via L\u00e1ctea, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma dist\u00e2ncia de <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>aproximadamente 100 anos-luz <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(equivalente a 10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>18<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m), em um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>intervalo de tempo bem menor que 100 anos. <\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6ecfff81.png\" alt=\"\" width=\"339\" height=\"139\" name=\"Imagem 137\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Isso <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pode ser explicado pelo fen\u00f4meno de contra\u00e7\u00e3o do comprimento, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>como <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>visto pelo viajante<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, ou ainda pelo <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>fen\u00f4meno de dilata\u00e7\u00e3o temporal, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>como <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observado por quem est\u00e1 em repouso em rela\u00e7\u00e3o \u00e0 gal\u00e1xia.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"graphics6\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja um exerc\u00edcio exemplo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_3cb45068.png\" alt=\"\" width=\"774\" height=\"203\" name=\"Picture 142\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Massa Relativ\u00edstica<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A massa \u00e9 a medida da in\u00e9rcia de um corpo.<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00e0<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>medida que a velocidade de um corpo aumenta sua in\u00e9rcia tamb\u00e9m aumenta <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>quando a velocidade do corpo tende \u00e0 velocidade da luz <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(a maior poss\u00edvel), <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>sua in\u00e9rcia\u00a0 e consequentemente sua massa tende ao infinito. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Portanto, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>al\u00e9m do espa\u00e7o e do tempo, na teoria da velocidade a massa tamb\u00e9m varia e essa varia\u00e7\u00e3o \u00e9 fornecida pela express\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_53c3ecef.png\" alt=\"\" width=\"777\" height=\"190\" name=\"Picture 126\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_90c19c81.png\" alt=\"\" width=\"774\" height=\"58\" name=\"Picture 147\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"graphics7\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja um exerc\u00edcio exemplo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Quando um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>el\u00e9tron de massa m = 9,1.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>-31<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> kg \u00e9 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>acelerado at\u00e9 atingir <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>60% da velocidade da luz <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(V = 0,6c), o que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>acontecer\u00e1 com sua massa(m) em rela\u00e7\u00e3o \u00e0 sua massa em repouso (m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)? <\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2a27d58.png\" alt=\"\" width=\"294\" height=\"74\" name=\"Picture 161\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_148f9e72.png\" alt=\"\" width=\"774\" height=\"155\" name=\"Picture 153\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Energia Relativ\u00edstica<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Como, na <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>teoria da relatividade, a massa relativ\u00edstica est\u00e1 associada com a velocidade, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>essa <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>faz com que a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>teoria relativ\u00edstica implique tamb\u00e9m com a energia. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Albert Einstein, Pr\u00eamio Nobel de F\u00edsica, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>publicou, em 1905, cinco estudos em que definiu a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>natureza da luz, revolucionou os conceitos de tempo e espa\u00e7o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>formulou a mais conhecida das equa\u00e7\u00f5es<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E = mc\u00b2.<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Segundo a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Teoria da Relatividade Especial, formulada por Einstein, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>essa rela\u00e7\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E = mc\u00b2 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>expressa a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>possibilidade de a massa de um corpo ser convertida em energia e vice-versa.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_34b9bb70.png\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"323\" name=\"Picture 155\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> tamb\u00e9m \u00e9 chamada <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>energia pr\u00f3pria do corpo.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>energia do repouso <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00e9 fornecida por <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, onde <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00e9 a massa do repouso. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>energia cin\u00e9tica relativ\u00edstica <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>do corpo <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>corresponde \u00e0 diferen\u00e7a entre a energia pr\u00f3pria (E) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>energia do repouso (E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics8\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= E \u2013 E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics9\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= mc<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u2013 m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics10\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= (m \u2013 m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>).<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Na express\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= (m \u2013 m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>).c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>como <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c \u00e9 constante<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, se a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>energia cin\u00e9tica E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0diminuir ou aumentar ocorrer\u00e1 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma correspondente <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>diminui\u00e7\u00e3o ou aumento de massa do corpo.\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"graphics11\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja um exerc\u00edcio exemplo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1905 Albert Einstein publica a Teoria da Relatividade<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, com a qual o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>conceito de energia<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> ganha um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>novo significado <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e esta <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>grandeza passa a ser expressa pela famosa equa\u00e7\u00e3o de Einstein, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que estabeleceu definitivamente <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a equival\u00eancia entre a massa e a energia.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Tal <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>equival\u00eancia \u00e9 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>talvez o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> resultado mais revolucion\u00e1rio <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>da<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> teoria da relatividade. <\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_328b6218.png\" alt=\"\" width=\"167\" height=\"115\" name=\"Picture 163\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Ela <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>simplesmente <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>nos diz que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>massa pode ser convertida em energia e vice-versa.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Sabendo-se que a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz no v\u00e1cuo 3 . 10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> m\/s, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>determine <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a energia contida<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> em uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>massa de 1 gr\u00e3o de feij\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, de aproximadamente <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>0,2 g<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Rela\u00e7\u00e3o entre velocidades relativas relativ\u00edsticas<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_c74456f0.png\" alt=\"\" width=\"395\" height=\"154\" name=\"Imagem 139\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade relativa (V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dois corpos <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>deslocando-se em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>sentidos opostos, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidades pr\u00f3ximas \u00e0 da luz <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>de <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\u00f3dulos u e v <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o a um referencial inercial<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00e9 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>fornecida <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pela<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>f\u00f3rmula de Einstein ao lado.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Esta <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>express\u00e3o \u00e9 a f\u00f3rmula de soma de velocidades <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>no <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>caso relativ\u00edstico. Observe<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> que:<br \/>\n<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b80f9943.png\" alt=\"\" width=\"27\" height=\"17\" name=\"Imagem 143\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Para <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidades pequenas <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00e0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o termo <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>u.V\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tende a<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>zero,<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>equa\u00e7\u00e3o se resume <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a j\u00e1 esperada <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>f\u00f3rmula cl\u00e1ssica \u00a0V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= u + V.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_8f902df6.jpg\" alt=\"\" width=\"27\" height=\"17\" name=\"Imagem 148\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Essa<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> f\u00f3rmula n\u00e3o permite <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade relativa entre dois corpos supere a velocidade da luz.\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_b2aa6073.png\" alt=\"\" width=\"18\" height=\"15\" name=\"graphics12\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Veja um exerc\u00edcio exemplo:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considere <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>duas naves espaciais, N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> e N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> que viajam em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>sentidos contr\u00e1rios<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, isto \u00e9, opostos, com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidades de 50% e 70%, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>respectivamente, da <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz. <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Calcule a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade relativa de uma nave em rela\u00e7\u00e3o \u00e0 outra.<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_cfc80887.png\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"87\" name=\"Imagem 152\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> = (N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> + N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\/[1 +( N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>1<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.N<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)] <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics13\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> = (0,5c + 0,7c)\/[1 +( 0,5c.0,7c\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)] = 1,2c\/ (1 + 0,35c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics14\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> = 1,2c\/1,35 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics15\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u2248 0,9c.<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Observa\u00e7\u00e3o: Se voc\u00ea utilizar a f\u00f3rmula da F\u00edsica Cl\u00e1ssica voc\u00ea obter\u00e1 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> = 0,5c + 0,7c = 1,2c, valor imposs\u00edvel j\u00e1 que a velocidade da luz no v\u00e1cuo n\u00e3o pode ser maior que c.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Selecionei alguns exerc\u00edcios interessantes para que voc\u00ea possa conferir as resolu\u00e7\u00f5es:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>01-(UNESP-SP<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) Institu\u00eddo pela <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Organiza\u00e7\u00e3o das Na\u00e7\u00f5es Unidas, 2005 foi o Ano Mundial da F\u00edsica,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> em que se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>comemorou o centen\u00e1rio dos trabalhos revolucion\u00e1rios<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> publicados por <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Albert Einstein, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>mais importante\u00a0 cientista do s\u00e9culo XX <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(segundo a revista norte americana Time). <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Na <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Teoria da Relatividade Especial, de Einstein, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>objetos que se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>movem<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> em rela\u00e7\u00e3o a um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>referencial inercial tem o tempo dilatado por um fator \u03bb, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador em repouso <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>nesse referencial.<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_26d0c300.png\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"223\" name=\"Picture 41\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"> <span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tabela mostra valores de \u03bb <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para diversos <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\u00f3dulos da velocidade V, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>representados em <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\u00faltiplos\u00a0 da velocidade da luz, c (ou 3,0.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ms).<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Segundo <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>esse modelo, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pede-se:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>qual a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade, em m\/s, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que deve ser <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>atingida pelo objeto<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> para que a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dilata\u00e7\u00e3o do tempo seja de apenas 0,5%?<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Comente <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>como esse resultado <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>explica <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>por que as pessoas n\u00e3o percebem <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>os <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>efeitos da dilata\u00e7\u00e3o do tempo no seu dia-a-dia.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>se para o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>objeto passaram-se 10 minutos, quantos minutos se passaram para um observador no referencial inercial que v\u00ea o objeto se movimentando \u00e0 velocidade de 0,600c?<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>intervalo de tempo que sofre maior dilata\u00e7\u00e3o na express\u00e3o \u0394t = \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/\u221a1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00e9 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e ele se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dilata de 0,5% desse valor <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics16\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> \u0394t = \u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0+ (0,5\/100).\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics17\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t = 1,005.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics18\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> 1,005 de aumento corresponde ao fator \u03bb <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics19\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t = \u03bb.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Procurando na tabela\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics20\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 quando \u03bb = 1,005<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics21\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v = 0,100c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics22\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v = 0,100.3,0.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics23\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v = 3,0.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>7<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\/s.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>bserve que as velocidades no nosso cotidiano s\u00e3o insignificantes em rela\u00e7\u00e3o a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>3.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>7 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= 30.000.000m\/s.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>quando <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>v = 0,600c\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics24\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u03bb = 1,250c\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics25\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t =<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u03bb.\u0394t<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>p <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= 1,250.10min\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics26\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u0394t = 12,5 min.<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>02-(UFC-CE)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>figura ao lado <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>mostra uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>nave espacial em forma de cubo <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>move no referencial S, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ao <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>longo <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>do eixo x, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade v = 0,8c <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(c \u00e9 a velocidade da luz no v\u00e1cuo). <\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_5503b897.png\" alt=\"\" width=\"148\" height=\"98\" name=\"Picture 61\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>volume da nave, medido<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> por um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>astronauta em repouso dentro dela,<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00e9 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Calcule o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>volume da nave medido por um observador em repouso no referencial S.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d for a aresta da nave, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>medida <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pelo astronauta, o volume medido pelo astronauta vale <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics27\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> =<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d.d.d <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics28\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> = d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>3<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador em repouso no referencial S <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observar\u00e1 uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>contra\u00e7\u00e3o da aresta da nave apenas na dire\u00e7\u00e3o do eixo x, onde ela se move.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim,<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> nova aresta d\u2019\u00a0valer\u00e1 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics29\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d\u2019 = d.\u221a(1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics30\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00a0d\u2019 = d.\u221a(1 \u2013 0,64c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics31\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d\u2019 = 0,6d.<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_55f5ee7f.png\" alt=\"\" width=\"268\" height=\"94\" name=\"Picture 68\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador em repouso no referencial S <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ver\u00e1 o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>novo volume da nave fornecido<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> por <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics32\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> V = d.d.d\u2019<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics33\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V = d.d.0,6d\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics34\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 V = 0,6.d.d.d\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics35\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> \u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V = 0,6d<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>3<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> = 0,6V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>03-(UPE)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>trem de comprimento igual a 100 m <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>viaja a uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade de 0,8 c, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>onde <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00e9 a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidade da luz,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> quando <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>atravessa<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> um t\u00fanel de <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>comprimento igual a 70 m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_78132f2f.png\" alt=\"\" width=\"342\" height=\"190\" name=\"Picture 74\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Quando visto por um observador parado ao lado dos trilhos<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>, \u00e9 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>CORRETO afirmar que o trem<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> n\u00e3o chega <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ficar totalmente dentro do t\u00fanel, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>restando um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>espa\u00e7o de 12 m fora do t\u00fanel.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> fica totalmente dentro do t\u00fanel <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>sobra um espa\u00e7o de 10 m.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> fica totalmente dentro do t\u00fanel <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>sobra um espa\u00e7o de 15 m.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>d)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> n\u00e3o chega a ficar totalmente dentro do t\u00fanel, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>restando um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>espa\u00e7o de 5 m fora do t\u00fanel.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>e)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> fica totalmente dentro do t\u00fanel<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> e <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>n\u00e3o resta nenhum espa\u00e7o.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= 100m\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics36\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>V = 0,8c\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics37\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=70m\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics38\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador em repouso externo ao trem, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>comprimento do trem <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ser\u00e1<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics39\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L=L<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.\u221a(1 \u2013 V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics40\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L=100. \u221a1 \u2013 (0,8c)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\/c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics41\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L=100.06\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics42\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>L=60m. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Como o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>comprimento do trem se reduz a 60m, para <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>observador parado ao lado dos trilhos, o trem<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ficar\u00e1 totalmente no interior do t\u00fanel de 70m sobrando (70 \u2013 60) = 10m. <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R- B<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>04-(UFG-GO)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Antipart\u00edculas, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>raras na natureza, possuem <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>carga el\u00e9trica oposta \u00e0 de suas part\u00edculas<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>correspondentes.<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_35ed43a9.png\" alt=\"\" width=\"379\" height=\"164\" name=\"Picture 14\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Se <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>encontr\u00e1ssemos uma fonte de antipart\u00edculas, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>poder\u00edamos <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>produzir<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>grande quantidade de energia, permitindo que elas se aniquilassem<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>com suas part\u00edculas. <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Dessa forma, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>calcule:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>quantidade de energia <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>seria liberada se 2,0 gramas de antimat\u00e9ria fossem aniquiladas com 2,0 gramas de sua mat\u00e9ria (considere a velocidade da luz igual a 3,0.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\/s);<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b)<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>por <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>quanto tempo essa energia abasteceria <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>cidade com um milh\u00e3o de habitantes,<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>considerando que <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma pessoa consome, em m\u00e9dia, 100 kWh por m\u00eas.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Resolu\u00e7\u00e3o:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>a) Massas aniquiladas <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics43\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> m =<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> (2g + 2g) = 4g <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= 4.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>-3<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>kg\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics44\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>f\u00f3rmula de <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Einstein<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> da <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>equival\u00eancia entre<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>massa e energia <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics45\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E = m.c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= 4.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>-3<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.(3.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>8<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics46\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E = 3,6.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>14<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>J.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>b)<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> Energia consumida <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>pela cidade de <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>um milh\u00e3o de habitantes (10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>6 <\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>habitantes) com pot\u00eancia de P =<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>100&#215;10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>3<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> W <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics47\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/> E = n.P.\u0394t = <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>6<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>x100x10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>3<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>x3600 = 36.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>13<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>= 3,6.10<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>14<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> J<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R: 1 m\u00eas<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>O que voc\u00ea deve saber, informa\u00e7\u00f5es e dicas<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 37\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Postulados da Relatividade Especial\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_35a00c42.jpg\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"76\" name=\"Picture 39\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_530feb93.jpg\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"64\" name=\"Picture 40\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 143\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_efd6b526.jpg\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"137\" name=\"Picture 42\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 154\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_fef7bc09.jpg\" alt=\"\" width=\"775\" height=\"156\" name=\"Picture 44\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 164\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_32f64146.jpg\" alt=\"\" width=\"543\" height=\"114\" name=\"Picture 46\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 165\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_96730900.jpg\" alt=\"\" width=\"153\" height=\"50\" name=\"Picture 48\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 166\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_7be1b06f.jpg\" alt=\"\" width=\"161\" height=\"85\" name=\"Picture 50\" align=\"LEFT\" border=\"0\" hspace=\"12\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Velocidade relativa (V<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>R<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>dois corpos deslocando-se em sentidos opostos,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> com <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>velocidades <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>de <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>m\u00f3dulo u e v <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>em<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>rela\u00e7\u00e3o a um referencial inercial.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 167\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>A <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>energia cin\u00e9tica relativ\u00edstica<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>de um corpo corresponde \u00e0 <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>diferen\u00e7a entre a energia pr\u00f3pria (E) e a energia do repouso (E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>)\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics48\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=E \u2013 E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics49\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/>\u00a0 E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=mc<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u2013 m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sup><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>2<\/b><\/span><\/span><\/sup><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_6da93847.png\" alt=\"\" width=\"26\" height=\"13\" name=\"graphics50\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0 E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>=(m \u2013 m<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>).c.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Como c \u00e9 constante, se E<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><sub><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>c<\/b><\/span><\/span><\/sub><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0diminuir ou aumentar ocorrer\u00e1 uma correspondente diminui\u00e7\u00e3o ou aumento de massa do corpo.\u00a0<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 171\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Pela <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>teoria da Relatividade Geral de Einstein,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> quando <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>raios de luz <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>provenientes de um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>corpo estelar, como estrelas ou gal\u00e1xias, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>passam <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>muito pr\u00f3ximos de um objeto estelar de grande densidade de massa, esses raios de luz s\u00e3o desviados <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>ponto de encontro oposto ao lado em que os raios incidem no objeto.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Esse <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>encurvamento de um raio de luz em sentido oposto ao do corpo \u00e9 explicado pelo mesmo modo que um \u00edndice de refra\u00e7\u00e3o vari\u00e1vel encurva a luz em uma<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_95e7c6f8.jpg\" alt=\"\" width=\"779\" height=\"246\" name=\"Picture 52\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Miragem.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Assim, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>por exemplo, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>grupo de gal\u00e1xias de grande massa <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>tamb\u00e9m provoca <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>uma forte curvatura no espa\u00e7o-tempo, fazendo com que todos os raios luminosos que atravessem a regi\u00e3o sejam curvados, formando uma verdadeira<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>\u00a0lente c\u00f3smica<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\"><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 172\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: large;\">Paradoxo dos g\u00eameos<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\"><span style=\"color: #c00000;\">\u00a0<\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\">Paradoxo,<\/span><\/span> <span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">no exemplo abaixo, pode ser definido como<\/span><\/span><\/span> <span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\">aparente falta de l\u00f3gica.<\/span><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>paradoxo dos g\u00eameos <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>foi um <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>experimento mental proposto <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>para demonstrar a <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>teoria da dilata\u00e7\u00e3o do tempo, atualmente j\u00e1 comprovada experimentalmente.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Considere dois irm\u00e3os<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>g\u00eameos,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> sendo que o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>irm\u00e3o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>g\u00eameo A<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> fica na Terra, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>enquanto <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>o outro,<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>g\u00eameo B,<\/b><\/span><\/span><\/span><b> <\/b><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b> utilizando uma <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>espa\u00e7onave, faz uma viagem espacial na qual viaja pr\u00f3ximo a velocidade da luz.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_8aa952e9.png\" alt=\"\" width=\"774\" height=\"325\" name=\"Imagem 121\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Por causa do <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>movimento do g\u00eameo B <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>(o que viaja pr\u00f3ximo a velocidade da luz) <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>seu tempo passa mais devagar dentro da espa\u00e7onave, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>conforme \u00e9 visto pelo irm\u00e3o, <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>g\u00eameo A, que ficou na Terra.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Quando o <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>g\u00eameo B retornar para a Terra verificar\u00e1 que seu irm\u00e3o, o g\u00eameo A, est\u00e1 mais velho.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>O efeito vale para qualquer pessoa.<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a name=\"_GoBack\"><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-content\/uploads\/migracao\/relatividade\/i_0cfd83e12f667ca7_html_168993ce.png\" alt=\"\" width=\"44\" height=\"20\" name=\"Picture 26\" align=\"BOTTOM\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000cc;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Se voc\u00ea quiser se aprofundar mais no assunto da Teoria da Relatividade seria aconselh\u00e1vel conferir as resolu\u00e7\u00f5es dos exerc\u00edcios que seleciomei, de n\u00fameros <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #c00000;\"><span style=\"font-family: Arial Black,serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">03, 07,08,15, 17, 18, 26, 30, 36 e 48. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><a title=\"Exerc\u00edcios de vestibulares com resolu\u00e7\u00f5es comentadas sobre Teoria da Relatividade\" href=\"http:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/fisica-moderna\/introducao-a-teoria-da-relatividade\/exercicios-de-vestibulares-com-resolucoes-comentadas-sobre-teoria-da-relatividade\/\"><span style=\"color: #000080;\">Confira os exerc\u00edcios com resolu\u00e7\u00f5es comentadas<\/span><\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Introdu\u00e7\u00e3o \u00e0 Teoria da Relatividade Breve Hist\u00f3rico Albert Einstein (1879-1955), pelos seus feitos cient\u00edficos que inovaram radicalmente os caminhos tecnol\u00f3gicos da humanidade, colaborou de forma extraordin\u00e1ria para o desenvolvimento da ci\u00eancia, para a qualidade de vida\u00a0 de todos os habitantes do planeta Terra, alterando a vis\u00e3o dos cientistas nas \u00e1reas da f\u00edsica das part\u00edculas, astronomia, astrof\u00edsica, cosmologia, filosofia e outros<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":125,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-2510","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2510"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10726,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2510\/revisions\/10726"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fisicaevestibular.com.br\/novo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}